Dr. Öğr. Üyesi Pınar Demir Asma, çocukluk döneminde kurulan sağlıklı arkadaşlık ilişkilerinin, bireyin sosyal, duygusal ve bilişsel gelişimi için kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.
Bu ilişkiler sadece oyun ve eğlence alanı değil, aynı zamanda yetişkinlikteki sosyal bağların temelini oluşturan bir prova süreci işlevi görüyor.
ARKADAŞLIK ÇOCUĞUN GELİŞİMİNİ NASIL DESTEKLİYOR?
Dr. Pınar Demir Asma’ya göre arkadaşlık, karşılıklı tanıma ve sürdürme isteğine dayanan özel bir ilişki türü. Çocuklar bu ilişkiler sayesinde toplum kurallarını öğreniyor, dil becerilerini geliştiriyor, duygularını yönetme ve kendini ifade etme yeteneklerini güçlendiriyor.
Okula uyum kolaylaşıyor, olumsuz durumlarla başa çıkma becerisi artıyor ve “arkadaş yoluyla öğrenme” olarak tanımlanan yeni bir yetenek kazanıyorlar.
OYUN VE PROSOSYAL BECERİLER ARASINDAKİ BAĞ
Özellikle ortak oyun aktiviteleri, yardım etme, empati, özgecilik ve nezaket gibi prososyal davranışları geliştiriyor.
Arkadaş edinme süreciyle birlikte çocuklar karşısındakini dinlemeyi, anlamayı ve senkronize olmayı öğreniyor. Erken yaşta kazanılan bu beceriler, ileriki yıllarda daha tatmin edici ve sürdürülebilir sosyal ilişkiler kurulmasına zemin hazırlıyor.
ARKADAŞLIK KURAMAYAN ÇOCUKLARDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN İŞARETLER
Uzman, arkadaşlık kurmakta zorlanan çocuklarda şu belirtilere dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyor:
• Yaşına göre iletişim becerilerinde gerilik
• Sosyal etkileşimi başlatma ve sürdürmede güçlük
• Okula gitmek istememe
• İçe kapanıklık ve olumsuz duygu durumu
• Oyun becerilerinin yaş düzeyinin gerisinde kalması
Bu tür belirtiler görüldüğünde çocuk bir süre yakından izlenmeli. Belirtilerin süresi ve günlük yaşamı olumsuz etkileme düzeyi göz önünde bulundurularak gerekirse uzman desteği alınmalı.
DİJİTAL ÇAĞDA ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ
Günümüzde birçok arkadaşlık çevrim içi platformlarda kuruluyor. Dr. Asma, dijital ortamların yüz yüze etkileşime göre nezaket kurallarının daha kolay ihlal edildiğini ancak doğru denetimle önemli avantajlar sunduğunu ifade ediyor.
Fiziksel sınırları aşarak çeşitliliği artıran bu ilişkiler, bilinçli ebeveyn rehberliğiyle çocuğun gelişimine katkı sağlayabiliyor.
EBEVEYNLERE ÖNERİLER
Ailelerin “yasakçı” rolünden “rehber” rolüne geçmesi gerektiğini vurgulayan Asma, şu önerilerde bulundu:
• Dijital okuryazarlık becerilerini kendiniz edinin ve çocuğunuza aktarın
• Yargılamadan, merak ederek dinleyin
• Çocuğunuzun online arkadaşları hakkında sorular sorun
• Filtreleme araçlarından yararlanın
• Tanımadık kişilerle görüntülü/sesli görüşme yasağını hatırlatın
• Çevrim içi aktiviteleri evin ortak alanlarında gerçekleştirin
• Yüz yüze ve dijital arkadaşlık dengesini koruyun
• Kendiniz de olumlu bir dijital rol model olun
Siyasetcafe.com