Son yıllarda çocuklar ve ergenler arasında öfke patlamaları, akran zorbalığı, içe kapanma, riskli davranışlar ve şiddet eğilimleri belirgin şekilde yükseliyor.
Uzman Psikolog Sena Sivri, dijital dünyanın kontrolsüz kullanımının, sosyal medyada şiddetin normalleşmesinin, zayıflayan aile iletişiminin, akademik baskının ve yalnızlık duygusunun bu sorunları tetiklediğini belirtiyor.
Pek çok ebeveyn “çocuğumu dışarı yalnız göndermekten korkuyorum”, “internette kiminle konuşuyor bilmiyorum” gibi endişeleri sıkça dile getiriyor.
Uzmanlar, bu davranış değişikliklerinin çoğu zaman birer yardım çağrısı olduğunu ve erken fark edildiğinde büyük oranda çözülebileceğini vurguluyor.
ANİ ÖFKE PATLAMALARI VE SALDIRGAN DAVRANIŞLAR
Daha önce görülmeyen bağırıp çağırma, eşya fırlatma veya başkalarına zarar verme davranışları basit huysuzluk olarak geçiştirilmemeli. Bastırılmış stres, okul zorbalığı veya duygusal yönetememe bu tablonun altında yatabilir. Sık tekrarlayan nöbetler profesyonel destek gerektirir.
İÇE KAPANMA VE YALNIZLAŞMA
Konuşkan ve sosyal bir çocuğun odasına kapanması, aileden uzak durması veya arkadaş çevresini terk etmesi ciddi bir sinyal olabilir. Sessiz mutsuzluk genellikle depresif belirtiler, özgüven kaybı veya okul sorunlarıyla ilişkilidir.
UYKU VE İŞTAH BOZUKLUKLARI
Gece korkuları, kabuslar, sık uyanmalar, iştahsızlık ya da aşırı yeme gibi değişiklikler çocuğun ruhsal yükünü gösterir. Vücut, zihinsel zorlanmalara fiziksel tepki verir.
DERS BAŞARISINDA ANİ DÜŞÜŞ
Başarılı bir öğrencinin birden dersten kopması, okula gitmek istememesi veya öğretmen şikayetlerinin artması kaygı, zorbalık veya duygusal stresin sonucu olabilir.
GİZLİLİK, YALAN VE RİSKLİ DİJİTAL DAVRANIŞLAR
Telefonu aşırı saklama, gizli hesaplar veya geç saatlere kadar çevrim içi kalma ergenlerde kötü niyetli kişilerle temas riskini artırır. Yasaklamak yerine güven temelli iletişim kurmak daha etkili olur.
KENDİNE ZARAR SÖYLEMLERİ VE UMUTSUZLUK
“Ben olmasam daha iyi”, “Yaşamak istemiyorum” gibi ifadeler asla küçümsenmemelidir. Bu tür cümleler acil profesyonel yardım sinyali taşır.
ÇOCUKLARLA SAĞLIKLI İLETİŞİMİN 5 TEMEL KURALI
Uzman Psikolog Sena Sivri, etkili iletişimin temelini “görüldüğünü ve anlaşıldığını hissettirmek” olarak tanımlıyor:
- Her gün kısa da olsa kaliteli zaman ayırın.
- Yargılamadan dinleyin, önce duyguyu anlamaya çalışın.
- Hislere isim verin (“Kızgın görünüyorsun”).
- Kuralları sevgiyle açıklayın.
- Gerektiğinde uzman desteği alın.
Siyasetcafe.com