Meclis’te görüşülen ve kamunun milyarlarca liralık alacağına af getiren torba tasarıya, devletten ihale alan firmaları akaryakıt zammından koruyan yeni bir af maddesi eklendi. Maddeye göre, Maliye’nin 2012 yılında akaryakıt ürünlerine yaptığı 32 kuruşluk yüklü vergi zammı devlete iş yaparken akaryakıt kullanan şirketlere iade edilecek. Bu haktan milyonlarca araç sahibi vatandaş ile şoför esnafı ise yararlanamayacak.
Devlete iş yapan kurtuldu
Torba tasarının 14’üncü maddesine Ak Partili milletvekillerinin verdiği önergeyle eklenen düzenleme, devletten ihale alan şirketleri, 22 Eylül 2012’de akaryakıt ürünlerine yapılan yüklü vergi zammından kurtarıyor.
O tarihte hükümet, benzinin vergisini 32 kuruş, motorinin vergisini de 30 kuruş birden artırmış, vergi artınca akaryakıt ürünlerine litre başına 26 ila 36 kuruş zam gelmişti. Bu zammın devlete iş yaparken çoğunlukla akaryakıt kullanan şirketlerin maliyetini artırdığı, ek maliyetin devlet tarafından karşılanması için böyle bir düzenlemeye gidildiği belirtildi.
Esnafı ve vatandaşı etkilememiş!
Düzenleme yasalaşırsa, toplumun tamamının o tarihten bu yana litre başına 26 ila 36 kuruş fazladan ödediği vergi zamları, sadece devletten ihaleyle iş alan şirketlere iade edilecek. Buna karşılık o tarihten bu yana akaryakıtı pahalı kullanan milyonlarca araç sürücüsüyle taksici, dolmuşçu, otobüsçü ve kamyoncu esnafıyla devlet dışında iş yapan tüm şirketler vergi zamlarını ödemeye devam edecek.
Kamu değil şirketlerin zararı telafi ediliyor
Önergenin gerekçesinde, maliyetin önemli bir kısmı akaryakıt giderlerinden oluşan işlerin akaryakıt zamlarından olumsuz etkilendiği, bu zamlar nedeniyle başlanmış işlerin tasfiye edilip yeniden ihale açılmak zorunda kalınabileceği, bunun da kamuya ek maliyet getireceği ifade edildi. Ancak aynı gerekçede, yeni hakkın devam eden değil, ‘hakkaniyet gereği’ 22 Eylül 2012 tarihinden sonra bitmiş işlerin bu tarihten sonra gerçekleştirilen kısımlarına uygulanacağı belirtildi. Dolayısıyla, zaten bitmiş işlere uygulanacak olan düzenleme kamu zararını değil, şirketlerin zararını telafi edecek.
Yüzde 9’a kadar iade
Düzenlemede baz alınan 22 Eylül 2012 tarihinde 95 oktan kurşunsuz benzinden litre başına alınan ÖTV tutarı 1,8765 liradan 2,1765 liraya, 98 oktan kurşunsuz benzinde 1,9985 liradan 2,2985 liraya, motorin ve kırsal motorinde de 1,2945 liradan 1,5945 liraya yükseltilmişti. ÖTV’deki artışla o tarihte 1 litre benzin fiyatı İstanbul’da 4,48 liradan 4,74 liraya, motorin fiyatları da 4 liradan 4,36 liraya çıktı.
Buna göre, o tarihte zamdan sonra örneğin 100 bin liralık benzin gideri yapan bir şirket yaklaşık 5 bin 500 lira zamlı vergi ödemiş oldu. Aynı şekilde 100 bin liralık motorin gideri olan şirketin ödediği zamlı vergi ise yaklaşık 9 bin 300 lirayı buldu. Motorin gideri diyelim ki 1 milyon liraysa, zam farkı 90 bin lirayı geçti. Devlet bu vergi farkını şirketlere ödeyecek.
Formüle göre hesaplanacak
Önerge o tarihten bugüne kadaryapılan akaryakıt harcamalarını kapsadığı için, her bir akaryakıt vergi iadesi o tarihteki fiyatlar üzerinden hesaplanacak. Düzenlemeye göre, firmalara bu vergi iadeleri halen uygulanan fiyat farkı formüllerine göre hesaplanarak ödenecek.
İŞTE O ÖNERGE
“22/9/2012 tarihinden önce 4734 sayılı Kanuna göre ihalesi yapılan ve ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanabilmesine ilişkin hüküm bulunan yapım işleri ihalelerinde, yaklaşık maliyetin yarısından fazlasını akaryakıt giderinin oluşturduğu ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle fesih veya tasfiye edilmeksizin geçici kabulü yapılmış işler ile devam eden işlerin, 22/9/2012 tarihinden sonra gerçekleştirilen kısımlarında kullanılan akaryakıta ilişkin olarak özel tüketim vergisinde gerçekleşen artış nedeniyle fiyat farkı hesaplanmasında 31/8/2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2013/ 5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı hükümleri uygulanır.”
CHP VE MHP İTİRAZ ETTİ
Tartışmalı önergeyi Ak Parti Giresun Milletvekili Nurettin Canikli verdi. CHP ve MHP’nin itirazına rağmen önerge Ak Partili vekillerin oylarıyla kabul edildi.