Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), belirli prim ve sağlık sigortası borçları bulunan emeklilerin maaşlarından icra takibi veya onay almaksızın doğrudan kesinti yapmaya başladı.
Yasal düzenlemenin usul ve esaslarını belirleyen genelgeyle birlikte yüzde 10 oranında otomatik tahsilat uygulaması devreye girdi.
Bu değişiklik, borçlu emeklileri ve hak sahiplerini yakından ilgilendiriyor.
KESİNTİ ORANI VE UYGULAMA ŞARTLARI
SGK’dan gelir veya aylık alanların birikmiş borçları, maaşlarından standart olarak yüzde 10 kesintiyle tahsil edilecek.
Kanun, kesinti üst sınırını yüzde 25 olarak belirlese de kurum uygulamada daha düşük bir oranı tercih etti. Bu süreçte icra yolu izlenmeyecek ve emeklinin rızası aranmayacak.
KİMLER KAPSAMDA?
Kesinti, şu grupları kapsıyor:
- Sürekli iş göremezlik geliri alanlar
- Malullük, vazife malullüğü, yaşlılık veya emekli maaşı bağlananlar
- Maaş bağlandıktan sonra eski genel sağlık sigortası (GSS) prim borcu çıkanlar
- Çalışırken vefat eden sigortalıların hak sahipleri (eş, çocuk, ana-baba)
Birden fazla maaş alanlarda kesinti, her aylıktan ayrı ayrı yüzde 10 olarak uygulanacak.
Ancak borç, yalnızca borçlu kişinin kendi aylığından tahsil edilecek; yakınlarının diğer maaşlarına dokunulmayacak.
KESİNTİ YAPILMAYACAK MAAŞLAR
Bazı özel ödemelerden kesinti yapılmayacak. Bunlar arasında başarılı sporculara bağlanan aylıklar, terör ve terörle mücadele nedeniyle ödenen maaşlar ile hazinece karşılanan şeref aylıkları yer alıyor.
HANGİ BORÇLAR KESİLECEK?
Öncelik sırası netleşti. En başta genel sağlık sigortası prim borçları tahsil edilecek.
Ardından şu borçlar devreye girecek:
4/1-a (SSK) kapsamındaki eski isteğe bağlı, topluluk ve tarım sigortalılık borçları (Ek-5, Ek-6)
4/1-b (Bağ-Kur) zorunlu sigortalılık borçları
4/1-c (Emekli Sandığı) borçlanmaları, intibak ve tashih işlemleri
Birden fazla borç varsa zaman aşımına uğramamış en eskiden başlanacak. Sıralamada GSS primleri ilk sırada, nafaka borçları ise SGK alacaklarından önce tahsil edilecek. SGK tarafından yapılan fazla veya yersiz ödemeler de öncelikli olarak kesilecek.
İTİRAZ VE YARGI YOLU AÇIK
Emekliler, kesintiye itiraz hakkına sahip. Genel sağlık sigortası prim borçları için son ikametgah adresindeki sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya ilgili merkeze başvurulabilecek. Diğer prim borçları için borç dosyasının bulunduğu SGK birimine itiraz edilebilecek. İtiraz reddedilirse yargı yolu da açık kalıyor.
Siyasetcafe.com