Şanlıurfa’nın Siverek ilçesinde bir mesleki lisede 16 kişinin yaralandığı, Kahramanmaraş’ın Onikişubat ilçesinde ise bir ortaokulda 9 kişinin hayatını kaybettiği, 13 kişinin yaralandığı silahlı saldırılar sonrası bireysel silahlanma ve toplumsal şiddet tartışmaları alevlendi.
Prof. Dr. Aylin Yalçın Sarıbey, silah edinmenin savunma, aidiyet ve kimlik inşası gibi çok katmanlı nedenleri olduğunu belirterek, dijital içeriklerin ve medya dilinin gençlerde şiddeti normalleştirdiğini, “bulaşıcı etki” riskini artırdığını vurguladı.
SİLAH ETKİSİ VE GENÇLERDE ŞİDDET ARTIŞI
Adli Bilimler Uzmanı Prof. Dr. Aylin Yalçın Sarıbey, ateşli silahlara erişimin kolaylaşmasının olayların sonuçlarını ağırlaştırdığını belirtti.
“Ekranda sorunlarını silahla çözen karakterleri gören gençler, çatışma yönetiminde iletişim yerine şiddeti tercih ediyor. Bu durum akran zorbalığını silahlı saldırılara dönüştürebiliyor” dedi.
SİLAH EDİNME MOTİVASYONLARI
Prof. Dr. Sarıbey, bireylerin silah edinme nedenlerini üç ana başlıkta topladı:
Savunma ihtiyacı: Suç korkusu ve güvenlik algısındaki yetersizlik
Kültürel aidiyet: Aile geleneği, avcılık veya atıcılık kültürü
Psikolojik kimlik: Güç ve kontrol hissi, maskülen statü sembolü
Uzman, “Silah Etkisi” teorisine dikkat çekerek, silahın varlığının bile saldırganlık dürtülerini tetikleyebileceğini kaydetti.
DİJİTAL İÇERİKLER RİSK ALGISINI KÖRELTİYOR
Filmler, diziler ve video oyunlarında silahın estetik ve kahramanca gösterilmesinin gençlerin risk algısını zayıflattığını ifade eden Sarıbey, “Şiddet gündelik hayatın sıradan bir parçası haline geliyor. Eskiden namus veya husumet kaynaklı olan silahlı olaylar, artık trafikteki tartışma veya sosyal medya kavgalarına dönüşüyor” uyarısında bulundu.
GÜVENSİZLİK ALGISI BİREYSEL SİLAHLANMAYI TETİKLİYOR
Modern yaşamın yarattığı belirsizlik, suç algısı ve cezalara duyulan güvensizliğin bireyleri kendi güvenliğini kendisi sağlama düşüncesine ittiğini belirten Prof. Dr. Sarıbey, özellikle ataerkil toplumlarda silahın statü ve otorite simgesi haline geldiğini söyledi.
Prof. Dr. Aylin Yalçın Sarıbey, etkili önlemler için şu önerilerde bulundu:
Ateşli silah temini ve dolaşımının sıkı denetlenmesi
Ruhsatsız silah taşımanın caydırıcı şekilde cezalandırılması
Risk grubundaki çocukların erken tespiti ve psikososyal destek
Okullarda öfke kontrolü ve çatışma çözme programlarının zorunlu hale getirilmesi
Medya ve sosyal medyada şiddet içeren dilin sınırlandırılması
BULAŞICI ETKİ RİSKİNE DİKKAT!
Büyük yankı uyandıran olayların “bulaşıcı etki” yaratabildiğini vurgulayan uzman, “Sosyal medyada ve haberlerde olayın aşırı görünür kılınması benzer olayları tetikleyebilir. Haber dili sorumlu olmalı, psikolojik destek mekanizmaları etkin çalışmalıdır” dedi.
Siyasetcafe.com