Her hastanın kanseri kendi genetik yapısı ve çevresel etkenlerle şekilleniyor.
Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Bülent Karagöz, aynı kanser türüne sahip iki kişinin bile tedaviye farklı yanıt verebileceğini belirterek, moleküler tıp alanındaki gelişmelerin tedavileri kişiselleştirdiğini vurguladı.
KANSERİN KİŞİYE ÖZGÜ DOĞASI
Kanser, her bireyde farklı genetik özellikler taşıyor. Klinik seyri ve tedaviye yanıt da buna göre değişkenlik gösteriyor. Prof. Dr. Karagöz’e göre bunun temel nedeni, kişilerin genetik altyapısının ve yaşam boyu maruz kaldıkları çevresel faktörlerin benzersiz olması.
DNA onarım mekanizmalarındaki bozukluklar bazı bireylerde tümör oluşum riskini artırırken, sigara, radyasyon, kimyasal maddeler ve enfeksiyonlar gibi etkenlerin etkisi de kişiden kişiye farklılık gösteriyor.
Tümör hücreleri her bölünmede yeni mutasyonlar kazanarak daha da karmaşık bir yapıya bürünebiliyor.
AYNI KANSER TÜRÜ, FARKLI TEDAVİ YANITLARI
Aynı organda gelişen kanserlerde bile moleküler profiller büyük farklılıklar gösterebiliyor. Prof. Dr. Karagöz, “Geçmişte akciğer kanseri tek bir başlık altında değerlendirilirken bugün farklı moleküler alt tiplerinin olduğu biliniyor ve her birinin tedavisi ayrı planlanıyor” dedi.
Hastanın genel sağlık durumu, eşlik eden hastalıkları, genetik özellikleri ve kullandığı diğer ilaçlar da tedavinin başarısını doğrudan etkiliyor. Bu nedenle onkologlar, tedaviyi sadece kanser türüne değil, hem hastaya hem de tümöre özgü faktörlere göre şekillendiriyor.
KANSER GENOM PROJESİ İLE YENİ UFUKLAR
Kanser Genom Projesi, kanserlerin moleküler düzeydeki çeşitliliğini ortaya koyan önemli bir kilometre taşı oldu. Bu sayede tedavi kararları artık genetik ve moleküler test sonuçlarına dayandırılıyor.
TÜMÖRÜN GENETİK ÖZELLİKLERİNİ DEĞERLENDİREN TESTLER
Tümör dokusundan yapılan tek gen testleri veya Yeni Nesil Sekanslama (NGS) ile birden fazla genin aynı anda incelenmesi mümkün oluyor. Bu analizler tümörün “genetik imzasını” ortaya çıkarıyor.
Yeterli doku örneği bulunmadığında likit biyopsi yöntemiyle kan örneği üzerinden de detaylı inceleme yapılabiliyor.
Elde edilen veriler biyoinformatik yöntemlerle analiz edilerek uluslararası veri tabanları ışığında yorumlanıyor ve Moleküler Kanser Konseyleri’nde en uygun tedavi planı belirleniyor.
KİŞİNİN GENETİK YAPISINI İNCELEYEN TESTLER
Herediter kanser sendromlarını tespit etmek için yapılan bu testler, aile bireylerinde risk taşıyan genetik değişiklikleri de ortaya koyabiliyor. Ayrıca bazı testler, hastanın belirli ilaçlara vereceği yanıtı ve yan etki riskini öngörmeye yardımcı oluyor.
GELECEKTEKİ TEDAVİ YAKLAŞIMI
Uzmanlar, yakın gelecekte tek bir kan örneğiyle hem tanı koyma, hem tedavi planlama hem de tedavi yanıtını izlemenin mümkün olabileceğini öngörüyor.
Bu yaklaşım, kanser tedavisinde daha hızlı ve daha etkili kararlar alınmasını sağlayacak.
Kanser tedavisindeki bu kişiselleştirilmiş yaklaşım, hastaların yaşam kalitesini artırırken başarı şansını da yükseltiyor. Erken teşhis ve doğru moleküler profil belirleme, günümüzde en kritik faktörler arasında yer alıyor.
Siyasetcafe.com