Yaz aylarında doğa aktivitelerinin artmasıyla birlikte kene kaynaklı enfeksiyon riski yükseliyor.
Afrika, Asya, Orta Doğu ve Doğu Avrupa’da 30’dan fazla ülkede görülen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Türkiye’de özellikle nisan-ekim döneminde vakalara yol açıyor. Haziran ve temmuz ayları ise pik noktası.
Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, hastalığın erken tanısının hayati önem taşıdığını vurguluyor.
KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA) NEDİR VE NEDEN ÖNEMLİ?
Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, virüs kaynaklı ağır bir hemorajik ateş hastalığıdır.
Hyalomma marginatum türü keneler başta olmak üzere, enfekte hayvan kanı ve vücut sıvılarıyla temas yoluyla bulaşır.
Dünya genelinde ölüm oranı yüzde 10-40 arasında değişirken, Türkiye’de genel vaka ölüm oranı yaklaşık yüzde 4-5 seviyesinde seyrediyor.
2002’den bu yana ülkemizde on binlerce vaka bildirildi; hastalık özellikle kırsal kesimlerde tarım ve hayvancılıkla uğraşanları etkiliyor.
KİMLER DAHA FAZLA RİSK ALTINDA?
- Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar
- Veteriner hekimler
- Kasaplar
- Sağlık çalışanları
- Endemik bölgelere seyahat edenler
Tokat, Sivas, Yozgat, Çorum başta olmak üzere İç Anadolu’nun kuzeyi, Orta Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun kuzey illeri en yoğun bölgeler arasında yer alıyor.
BELİRTİLER NASIL BAŞLAR VE İLERLER?
Kene teması sonrası belirtiler genellikle 1-5 gün içinde ortaya çıkar.
İlk şikayetler şunlardır:
- Yüksek ateş
- Halsizlik
- Baş ve kas ağrısı
- Bulantı, kusma
- İshal ve karın ağrısı
Ağır vakalarda birkaç gün içinde çeşitli organlarda kanamalar, şok ve çoklu organ yetmezliği gelişebilir. Erken tanı ve destek tedavisi, hastalığın seyrini olumlu yönde değiştirebiliyor. Spesifik antiviral ilaç bulunmamasına rağmen, zamanında müdahale yaşam kurtarıcıdır.
KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ'NDEN KORUNMANIN 5 ETKİLİ YOLU
Dr. Saliha Ayan’ın önerdiği temel korunma adımları şöyle:
KIYAFET SEÇİMİ
Riskli alanlarda uzun kollu, paçaları kapalı ve açık renkli kıyafetler giyin.
KONTROL
Doğadan eve her dönüşte vücudunuzu ve çocuklarınızı detaylı kontrol edin.
TEMASA DİKKAT
Tutunan keneye çıplak elle dokunmayın veya ezmeyin.
İLK MÜDAHALE
Keneyi deriye en yakın noktadan uygun pens veya malzeme ile dikkatlice çıkarın.
DESTEK ALIN
Kendiniz çıkaramıyorsanız hemen en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.
ISIRMA SONRASI İLK 10 GÜN KRİTİK
Kene çıkarıldıktan sonra 10 gün boyunca ateş, halsizlik, iştahsızlık, kas- baş ağrısı, bulantı gibi belirtileri takip edin. Herhangi bir şikayet halinde vakit kaybetmeden doktora başvurun. Günümüzde KKKA’ya karşı yaygın kullanılan etkili bir aşı bulunmuyor; bu nedenle korunma ve farkındalık en güçlü silahınız.
KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ (KKKA)
Her kene ısırığı KKKA yapar mı?
Hayır. Sadece belirli türdeki keneler virüsü taşıyor. Ancak her kene ısırığı sonrası takip şart.
Tedavisi var mı?
Destek tedavisiyle birçok hasta iyileşiyor. Erken müdahale çok önemli.
Şehirlerde risk var mı?
Endemik bölgelerden gelen hayvanlar veya seyahat nedeniyle sınırlı risk mevcut.
Aşı çalışmaları ne durumda?
Dünya genelinde aşı geliştirme çalışmaları sürüyor ancak henüz yaygın kullanıma girmiş güvenli ve etkili bir aşı yok.
Siyasetcafe.com