Kurban Bayramı’na sayılı günler kala Türkiye’de vekalet yoluyla kurban bağışı kampanyaları yoğunlaştı.
Tarikat ve cemaatlere bağlı yapılar ile çeşitli vakıf ve dernekler, milyonlarca liralık reklam bütçeleriyle hisse satışlarını artırırken, vatandaşların ibadet niyetini de adeta bir ticari rekabete dönüştüler.
Diyanet İşleri Başkanlığı ve Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) gibi resmi kurumların organize ettiği programların yanı sıra çok sayıda sivil oluşum, sosyal medya ve televizyon reklamlarıyla dikkat çekmeye çalışıyor.
Bu yıl hisse bedelleri yurt içi için genellikle 18-25 bin TL, yurt dışı için ise 5-7 bin TL civarında belirlenirken, Gazze ve özel bölgeler için fiyatlar 10-17 bin TL arasında değişiyor.
Reklam harcamalarının artması ise “rant” eleştirilerini de beraberinde getiriyor.
KURBAN İBADETİNDE VEKALET UYGULAMASI VE YÜKSELEN REKABET
Kurban ibadeti, İslam’da önemli bir yer tutuyor. Ekonomik koşulların zorladığı dönemlerde vekalet yoluyla kurban kesimi, özellikle yurt dışında ihtiyaç sahiplerine ulaşmak isteyenler için pratik bir yöntem haline geldi.
Ancak bunu istismar eden din tüccarları vatandaşların dini duygularının üzerinden milyonlarca liralık rant elde ediyor.
Yaklaşan bayram öncesi kampanyalar, geleneksel dini pratiği aşan bir ticari boyuta ulaştı.
Bazı tarikat ve cemaat bağlantılı yapılar, billboard’lardan dijital reklamlara kadar geniş bir alanda yarışıyor.
Bu durum ibadetin ruhunu zedeliyor ve bağışların şeffaf yönetimini sorgulatır hale getiriyor.
REKLAM BÜTÇELERİ VE HİSSE FİYATLARI
2026 Kurban Bayramı için çeşitli kuruluşların belirlediği hisse bedelleri şöyle öne çıkıyor:
Yurt dışı büyükbaş hisse: 5.000 - 7.000 TL aralığı
Türkiye içi hisse: 18.000 - 25.000 TL
Gazze ve özel bölgeler: 10.500 - 17.500 TL
Bu fiyatlara kesim, nakliye, dağıtım ve organizasyon giderleri dahil ediliyor. Bazı dernekler Afrika gibi düşük maliyetli bölgeleri ön plana çıkararak daha erişilebilir fiyatlar sunarken, diğerleri Türkiye ve Gazze odaklı kampanyalarla dikkat çekiyor. Milyonluk reklam yatırımları, bu rekabeti körüklüyor.
TARİKAT VE CEMAATLERİN ROLÜ
Yıllardır bazı tarikat ve cemaat yapıları kurban kampanyalarını maddi kaynak yaratma aracı olarak kullanıyor.
Canlı kurban vekaleti, dernek standları ve yoğun sosyal medya çalışmaları, vatandaşların dini duygularını istismar ederek bağış toplamayı hedefliyor.
Bu rekabet, özellikle ekonomik sıkıntı yaşayan kesimleri zorluyor. “Herkes kurban kestirmeli” algısı yaratılırken, asıl ihtiyaç sahiplerine ulaşma şeffaflığı tartışma konusu oluyor.
Resmi kurumlar ise denetim ve şeffaflık vurgusu yaparak güven vermeye çalışıyor.
Kurban ibadetinin amacı, ihtiyaç sahiplerine yardım etmek ve Allah rızasını kazanmak. Bu nedenle bağış öncesi kuruluşların geçmiş performansını araştırmak önem taşıyor.
EKONOMİK VE SOSYAL BOYUT
Türkiye’de enflasyon ve artan hayvancılık maliyetleri, kurbanlık fiyatlarını yükseltti. Canlı hayvan piyasasında büyükbaş fiyatları 120 bin TL’den başlayıp 450 bin TL’ye kadar çıkabiliyor. Bu durum, bireysel kesim yerine vekalet yöntemini daha cazip kılıyor. Öte yandan, kampanyaların artması sosyal medyada “ticarileşme” tartışmalarını alevlendiriyor.
Kurban Bayramı, birlik ve paylaşma vurgusu taşısa da, bu yıl da ticari rekabetin gölgesinde kalıyor gibi görünüyor. Vatandaşlar, ibadetlerini en doğru şekilde yerine getirmek için bilinçli tercih yapmaya davet ediliyor.
Siyasetcafe.com - ÖZEL HABER