Üreme çağındaki kadınların yaklaşık yüzde 10’unu etkileyen endometriozis, yıllarca fark edilmeden ilerleyebilen kronik bir hastalıktır. Rahim iç dokusunun rahim dışında büyümesiyle oluşan endometriozis, şiddetli adet ağrısı, kronik kasık ağrısı ve kısırlık gibi ciddi sorunlara yol açabiliyor.
Op. Dr. Işıl Işık Okuyan, özellikle günlük yaşamı olumsuz etkileyen adet ağrılarının “normal” kabul edilmemesi gerektiğini vurgulayarak erken tanının önemine dikkat çekiyor.
ENDOMETRİOZİS NEDİR VE NASIL OLUŞUR?
Endometriozis, normalde rahmin içini döşeyen endometrium dokusunun rahim dışında farklı bölgelerde yerleşmesi sonucu ortaya çıkan inflamatuvar bir hastalıktır. Bu dokular adet döngüsü sırasında hormonlara yanıt vererek büyür ve kanar. Ancak rahim dışında kaldıkları için vücut bu kanı atamaz.
Sonuçta iltihap, ödem, skar dokusu ve organlar arasında yapışıklıklar (adezyon) gelişir. Op. Dr. Işıl Işık Okuyan, bu sürecin kronik pelvik ağrı ve kısırlık başta olmak üzere birçok komplikasyona zemin hazırladığını belirtiyor.
HASTALIK VÜCUDUN HANGİ BÖLGELERİNDE GÖRÜLEBİLİR?
Endometriozis odakları en sık yumurtalıklar, fallop tüpleri, karın zarı, rahim dış yüzeyi, bağırsaklar, mesane ve rektum çevresinde yerleşir. Nadiren daha uzak bölgelerde de görülebilir.
EN ÖNEMLİ BELİRTİ: ŞİDDETLİ VE YAŞAMI ETKİLEYEN ADET AĞRISI
Endometriozisin en belirgin belirtisi adet öncesi ve sırasında şiddetlenerek günlük hayatı olumsuz etkileyen kronik pelvik ağrıdır.
Diğer yaygın belirtiler şunlardır:
• Şiddetli adet sancısı (dismenore)
• Cinsel ilişki sırasında ağrı (dispareuni)
• Bağırsak hareketleri sırasında ağrı
• İdrar yaparken ağrı
• Aşırı adet kanaması
• Kısırlık
Bazı kadınlarda ise hastalık hiç belirti vermeyebilir ve tesadüfen fark edilebilir.
TANI KONULMASI ORTALAMA 7-10 YIL GECİKEBİLİYOR
Op. Dr. Işıl Işık Okuyan, endometriozis tanısının ortalama 7-10 yıl gecikebildiğini söylüyor. Bunun en büyük nedeni şiddetli adet ağrılarının toplumda “normal” olarak görülmesidir. Oysa iş ve sosyal hayatı kısıtlayan, yaşam kalitesini düşüren adet sancıları asla ihmal edilmemelidir. Özellikle uzun süren kasık ağrısı, ilişki sırasında ağrı veya açıklanamayan kısırlık durumunda mutlaka kadın hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.
BESLENME ENDOMETRİOZİS AĞRISINI DOĞRUDAN ETKİLER
Doğru beslenme endometriozis yönetiminde kritik rol oynar. Lif açısından zengin sebze, meyve, tam tahıllar ve Omega-3 kaynakları (balık, ceviz, keten tohumu) inflamasyonu azaltarak ağrıyı hafifletebilir. Antioksidan zengini renkli sebze ve meyveler de faydalıdır. Buna karşılık işlenmiş gıdalar, trans yağlar ve aşırı kırmızı et tüketimi inflamasyonu artırarak şikayetleri kötüleştirebilir.
HAREKETLİ YAŞAM AĞRIYI AZALTIR, HAREKETSİZLİK BESLER
Düzenli ve orta şiddette egzersiz endometrioziste oldukça faydalıdır. Yürüyüş, yüzme, yoga ve pilates gibi aktiviteler östrojen dengesini destekler, inflamasyonu azaltır ve pelvik kasları güçlendirir. Ancak aşırı zorlayıcı egzersizlerden kaçınılmalıdır.
Siyasetcafe.com