Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Barış Metin, uykunun sadece dinlenme değil, beynin toksinlerden arındığı ve vücudun onarıldığı kritik bir süreç olduğunu vurguladı.
Gündüz biriken beta-amiloid gibi zararlı proteinler, uyku sırasında lenfatik sistemle temizleniyor; hafıza konsolidasyonu, doku yenilenmesi, kas onarımı ve bağışıklık güçlenmesi de gece gerçekleşiyor.
Prof. Dr. Barış Metin, uyku ilaçlarının akut stres, yas, travma, jet-lag veya tıbbi durumlar gibi 2-4 haftalık kısa dönemlerde, hekim kontrolünde kullanılabileceğini belirtiyor. Psikiyatrik kökenli uykusuzlukta uyku verici antidepresanlar tercih edilebiliyor. Ancak uyku apnesi gibi solunum bozukluklarında dikkatli olunmalı.
UZUN SÜRELİ KULLANIM TEHLİKELİ
Birçok uyku ilacı psikolojik ve fiziksel bağımlılık potansiyeli taşıyor. Tolerans gelişince doz artırmak gerekiyor; bu da gündüz sersemliği, bilişsel gerileme, denge sorunları ve özellikle yaşlılarda düşme riskini yükseltiyor. Uzman, kronik uykusuzlukta ilk adımın altta yatan nedeni (örneğin huzursuz bacaklar sendromu) tedavi etmek olduğunu, ilaçların kalıcı çözüm olmadığını vurguluyor.
DOĞAL TAKVİYELER VE UYARI
Hafif uykusuzlukta melatonin (yatmadan 1-2 saat önce düşük doz), valerian (kediotu), pasiflora, papatya çayı ve magnezyum yardımcı olabiliyor. Ancak şiddetli vakalarda mutlaka hekime danışılmalı. Prof. Dr. Metin, bilinçsiz kullanımın beynin doğal uyku mimarisini (REM ve derin uyku dengesini) bozabileceğini söylüyor.
KRONİK UYKUSUZLUĞA KARŞI ETKİLİ ÖNERİLER
Uyku sorunlarını hafife almamak gerektiğini belirten Prof. Dr. Metin, şu yaşam tarzı değişikliklerini tavsiye ediyor:
• Her gün (hafta sonu dahil) aynı saatte uyanmak
• Yatmadan en az 1 saat önce mavi ışık kaynaklarını (telefon, tablet) kapatmak
• Karanlık, 18-20°C serin bir uyku ortamı oluşturmak
Siyasetcafe.com