'Kendimi İyi Hissediyorum' Hatasına Düşmeyin! 50 Yaş Üstü Bu Taramalar Şart Oldu

50 yaş üstü sağlık taramaları, günümüzde yaşam kalitesini korumak ve kronik hastalık risklerini azaltmak için vazgeçilmez hale geldi.

Prof. Dr. Hakan Yavuzer, vücuttaki hücre yenilenmesinin yavaşladığı, metabolizmanın hız kaybettiği ve kas kütlesinin yerini yağ dokusunun aldığı bu kritik dönemde düzenli tıbbi kontrollerin önemine dikkat çekiyor.

“Kendimi iyi hissediyorum, doktora gitmeme gerek yok” düşüncesi en büyük yanılgılardan biri; çünkü kalp-damar hastalıkları ve kanser gibi ciddi rahatsızlıklar uzun süre belirti vermeden ilerleyebiliyor. Prof. Dr. Hakan Yavuzer’e göre doğru yaşam alışkanlıkları ve düzenli tarama programları sayesinde hem yaşam süresi uzuyor hem de aktif bir “ikinci bahar” mümkün oluyor.

METABOLİK VE HORMONAL DEĞİŞİMLER

İlerleyen yaşla birlikte diyabet, insülin direnci ve tiroit hastalıkları riski artıyor. Açlık glukoz, HbA1c, HOMA-IR, kan lipidleri, tiroit fonksiyonları, karaciğer-böbrek değerleri ile B12 vitamini seviyelerinin kontrolü büyük önem taşıyor. Obezite veya hastalık varlığında yılda 2-3 kez tekrarlanması öneriliyor.

KALP-DAMAR SAĞLIĞI KONTROLLERİ

Ülkemizde günlük ortalama tuz tüketimi 10,2 gramı bulurken, Dünya Sağlık Örgütü’nün 5 gram sınırı aşıldığında damar sertliği, hipertansiyon, kalp krizi ve inme riski yükseliyor. Prof. Dr. Hakan Yavuzer, şikayet olmasa bile düzenli kan basıncı ölçümü, EKG, efor testi, ekokardiyografi ve yıllık kalp-damar kontrollerinin hayat kurtardığını vurguluyor. Risk faktörlerine göre sıklık artırılabiliyor.

KANSER TARAMA PROGRAMLARI

50 yaş sonrası kanser riski belirgin şekilde artıyor. Prof. Dr. Hakan Yavuzer, tarama programlarının bu dönemde daha da kritik hale geldiğini belirtiyor.

KOLON KANSERİ TARAMASI

Kolonoskopi, erken tespitte altın standarttır. Polipler kansere dönüşmeden çıkarılabildiği için hastalık önlenebiliyor. Dışkıda gizli kan testi de alternatif. Risk yoksa 50 yaştan itibaren 10 yılda bir; polip varsa yıllık kontrol şart. Aile öyküsü olanlarda daha erken başlanabiliyor.

AKCİĞER KANSERİ TARAMASI

Uzun yıllar sigara içenlerde düşük doz bilgisayarlı tomografi öneriliyor. Ailede kanser öyküsü yoksa yılda bir kez yeterli; riskli durumlarda sıklık artırılıyor.

KADINLAR İÇİN MEME VE RAHİM AĞZI KANSERİ

Mamografi ve Pap smear + HPV taraması yaşamsal. 40 yaştan itibaren mamografi, 65 yaşına kadar düzenli kadın doğum muayenesiyle erken teşhis mümkün. Rahim ağzı kanserinde öncü hücre değişiklikleri yakalanabiliyor.

ERKEKLER İÇİN PROSTAT KANSERİ

PSA testi ve ürolojik muayene ile erken tanı hayat kurtarıyor. 1-2 yılda bir tekrar edilmesi öneriliyor.

KEMİK SAĞLIĞI VE OSTEOPOROZ

Menopoz sonrası kadınlarda kemik erimesi riski yükseliyor. Yıllık kemik yoğunluğu ölçümü ve D vitamini seviyesi takibiyle boy kısalması, kırık ve ağrı önlenebiliyor.

BİLİŞSEL VE RUHSAL DEĞERLENDİRME

Unutkanlık normal yaşlanmanın parçası sanılmamalı. Eşya yerini karıştırma, para hesabı zorluğu gibi belirtilerde mental durum testleri ve depresyon tarama ölçekleri ile yılda bir değerlendirme şart. Prof. Dr. Hakan Yavuzer, yaşlılık depresyonunun bedensel şikayetlerle maskelenebildiğini hatırlatıyor.

İŞİTME VE GÖRME TARAMALARI

Yıllık işitme testi, glokom ve katarakt taraması düşme riskini azaltıyor, demans tehlikesini düşürüyor. Erken müdahale ile işitme cihazı veya gözlük gibi çözümler sosyal yaşamı koruyor.

Prof. Dr. Hakan Yavuzer, “Doğru alışkanlıklar ve düzenli kontrollerle yaşlanma bir gerileme değil, konforlu bir ikinci bahar olabilir” diyerek sözlerini tamamlıyor.

Siyasetcafe.com