7 Haziran'dan Sonra 'Koalisyon' var işte seçenekler

Ulusal ve uluslararası ölçekte hazırlanan kamuoyu yoklamalarını yakından izleyen CHP, 7 Haziran seçimlerine dönük çeşitli oy oranlarını baz alarak simülasyonlar hazırlattı. CHP’ye yapılan ve sık sık güncellenen simülasyon sunumlarında 2011 genel seçimleri ve 2014 yerel seçim sonuçlarındaki tablo da dikkate alınarak çıkarılabilecek milletvekili sayıları hesaplandı. Buna göre 2011 genel seçimlerinde yüzde 49.8 oy oranıyla 326 millevtekili çıkaran AKP, 2014 yerel seçimlerinde aldığı yüzde 43.4 oyla ancak 277 milletvekili çıkarabiliyordu ve kılpayı da iktidar olsa tek başına iktidar olabiliyordu.

CHP’nin 135 olan vekil sayısı, 2014 oy oranına göre 130’a gerilerken, yerel seçimlerde oyunu yüzde 5 civarında artıran MHP’nin milletvekili sayısı 98’e çıkıyordu. Seçim barajının yüzde 5 olduğu bir ortamda o zaman BDP adıyla seçime giren HDP ise 45 milletvekili çıkarabiliyordu. 2014 yerel seçimleri baz alınan ve ulusal ve uluslararası kamuoyu şirketlerinin yaptığı anketlerden çıkan partilerin oy oranlarına göre yapılan simülasyonların tümünde HDP’nin barajı geçeceği varsayılıyor. Buna göre AKP’nin “tek başına” iktidara en yaklaştığı seçenek ise 2014’teki yüzde 43.4’lük oy oranını koruması ile mümkün. CHP’nin yüzde 25.6, MHP’nin yüzde 17.6, HDP’nin 10.8 ve diğer küçük partilerin 2.6 oy aldığı bu varsayıma göre AKP 271 milletvekili çıkarıyor ve 276 olan “güvenoyu” rakamına ulaşamıyor. Ancak MHP ile HDP’nin “aynı koalisyonda yer almayacağı” varsayımı dikkate alınırsa, hemen her simülasyonda AKP; koalisyonun “büyük ortağı” pozisyonunda görünüyor. En rahat koalisyon seçenekleri ise AKP-CHP ve AKP-MHP’nin yer aldığı seçenekler. Simülasyonlara göre CHP-MHP ikilisinin koalisyon olasılığı ise son derece düşük. CHP ile MHP’nin “koalisyon”a yaklaştığı en yakın seçenek ise AKP’nin yüzde 38 oyla 229 milletvekili çıkardığı, buna karşın CHP’nin yüzde 29.5 ile 148, MHP’in 18.5 ile 118, HDP’nin de yüzde 10.1 ile 55 milletvekili çıkardığı seçenek. Bu durumda bile güvenoyu rakamına ulaşılamıyor ve iki partinin sandalye sayısı 266’da kalıyor.

Güçlü koalisyon

AKP ayrı ayrı 3 parti ile koalisyon yapabilirken, “büyük koalisyon” olarak da adlandırılabilecek en “güçlü koalisyon” için CHP’nin kapısını çalmak durumunda görünüyor. AKP’nin yüzde 42.5 oy oranıyla 264, CHP’nin yüzde 27.1 oranıyla 134 milletvekili çıkaracağı ve MHP’nin yüzde 17.6, HDP’nin yüzde 10.1 oyla 52 milletvekili çıkaracağı varsayımına göre hazırlanan simülasyonda, 398 sandalyeli büyük koalisyon görünüyor. HDP’nin barajı aştığı simülasyonlarda AKP tek başına iktidar dahi olsa, “başkanlık sistemi” için koalisyon ortağının onay vermesi zorunlu. Çünkü hiçbir seçenekte AKP, anayasa değişikliği için gerekli olan 367 sandalyeye ulaşamadığı gibi “referandum” sınırı olan 330 milletvekiline de ulaşamıyor. AKP ile HDP’nin koalisyona gitmesi ve HDP’nin de “başkanlık” sistemine destek vermesi halinde de referandum sınırına ulaşılamıyor ve her iki parti en fazla 320 sandalyeli koalisyon kurabiliyor.

Cumhuriyet'in haberine göre, CHP’ye sunulan simülasyonlarda HDP’nin baraj altında altında kalma seçeneği görünmüyor. Ancak CHP kurmayları, yüzde 9 ile 9.99 arasında bir rakamla baraj altında kalma olasılığına göre de hesap yapıyor.

AKP’nin hesabı başka

Buna göre HDP’nin ortalama çıkaracağı 55 milletvekilinin yüzde 25 eksiği olan yani 38-40 arası milletvekilinin AKP’ye gidebileceği ve bu durumda da genel oy oranları dikkate alındığında AKP’nin 290 ile 310 dolayında milletvekili çıkararak tek başına iktidar olabileceği değerlendirmesi yapılıyor.

AKP’de hesaplar büyük ölçüde HDP’nin barajı aşamayacağı üzerine yapılmasına karşın, alacağı oy miktarına göre Meclis’deki sandalye dağılımının nasıl olacağına ilişkin değerlendirmeler yapılıyor. AKP kulislerinde, HDP’nin yüzde 5-6 gibi bir oy oranıyla baraj altında kalması halinde bu sonucun, kendileri kadar, CHP ve MHP’ye de yarayacağı ifade ediliyor.

Ancak HDP’nin yüzde 9.5 ile 9.99 gibi bir aralıkta oy alması halinde, parlamentonun AKP lehine biçimleneceği varsayımı dillendiriliyor ve “Bu durumda bizim milletvekili sayımız 360’a dayanır” görüşünü dile getiriyorlar. AKP, bu seçeneği, başkanlık sistemine geçiş için “ideal senaryo” olarak görüyor.

Cumhuriyet