Bu 4 Davranış DEHB İşareti Olabilir!

Nörogelişimsel bir rahatsızlık olan Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), bireylerin dikkat dağınıklığı, dürtüsellik ve hiperaktivite belirtileriyle mücadele etmesine yol açıyor.

Uzm. Klinik Psikolog Eda Atay, DEHB'nin çocukluktan erişkinliğe uzanan etkilerini ve etkili tedavi yöntemlerini açıkladı.

Erken tanı ve bütüncül yaklaşımların, bireylerin yaşam kalitesini artırdığını vurguladı.

DEHB FARKINDALIĞI ARTIYOR

Günümüzde DEHB belirtileri daha erken tespit ediliyor. Eskiden "yaramaz" veya "dalgın" olarak etiketlenen çocuklar, artık dikkat eksikliği ve dürtüsellik sorunlarıyla ilişkilendiriliyor.

Ekran süresi artışı ve hızlı uyaranlar, dopamin sistemini etkileyerek dikkat süresini kısaltıyor. Bu da aileler, öğretmenler ve uzmanlar tarafından belirtilerin daha kolay fark edilmesini sağlıyor. DEHB nedir sorusuna yanıt olarak, bu bozukluk bireyin yaşına göre beklenenden fazla dikkat dağınıklığı, hiperaktivite ve dürtüsellik gösterdiğini belirtiyor uzmanlar.

DEHB BELİRTİLERİ NELERDİR?

DEHB belirtileri üç ana kategoride toplanıyor:

Dikkat eksikliği, hiperaktivite ve dürtüsellik.

Dikkat eksikliğinde detaylara odaklanamama, görevleri tamamlayamama, eşya kaybetme gibi sorunlar öne çıkıyor.

Hiperaktivite ise sürekli hareket, aşırı konuşma ve sabırsızlıkla kendini gösteriyor. Dürtüsellikte ise sıra bekleyememe, düşünmeden hareket etme ve risk alma eğilimi görülüyor. Belirtiler bireye göre değişse de, bazı çocuklarda hipoaktif formda sakinlik altında gizlenebiliyor. Bu nedenle sessiz çocuklar da dikkatle değerlendirilmeli.

ERİŞKİNLERDE DEHB ETKİLERİ

DEHB sadece çocukluk dönemiyle sınırlı değil. Erişkinlerde DEHB, çocukluktan kalan belirtilerin devamı olarak içsel huzursuzluk, unutkanlık ve organizasyon zorlukları şeklinde ortaya çıkıyor. Toplumda çocukluk çağı sorunu olarak görülse de, birçok yetişkin tanısız kalıyor. Yaş ilerledikçe hiperaktivite azalırken, dikkat dağınıklığı kalıcı etkiler bırakıyor.

DEHB TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?

DEHB tedavisi kişiye özel planlanıyor. İlaç tedavisi ve davranış terapileri birlikte kullanıldığında başarılı sonuçlar elde ediliyor. Hafif vakalarda çevre düzenlemeleri yeterli olurken, ağır durumlarda ilaçlar beyin kimyasını dengeliyor. Davranışsal terapiler ise semptomları hafifletip öğrenme becerilerini geliştiriyor. Uzun süreli tedaviler kalıcı iyileşme sağlıyor.

ERKEN TANI VE ÖNEMİ

Erken tanı DEHB'de başarıyı artırıyor. Müdahale edilmezse okul başarısızlığı, düşük özsaygı ve davranış sorunları gelişebiliyor. Erken destek, çocuğun potansiyelini ortaya çıkarıyor ve yaşam boyu uyumu güçlendiriyor.

AİLE VE ÖĞRETMENLERİN ROLÜ

DEHB yönetiminde aile ve öğretmenler kritik öneme sahip. Aileler, çocuğun davranışlarını "inat" olarak yorumlamamalı; net kurallar, olumlu pekiştirme ve rutinler uygulamalı. Öğretmenler ise kısa yönergeler, görsel materyaller ve molalarla öğrenme ortamını uyarlayabilir. Bireysel farklılıklara duyarlı yaklaşımlar, etiketlemeyi önleyerek desteği artırıyor.

Siyasetcafe.com