Dijital Çağda Yalnızlık: Tek Taraflı İlişkiler Gerçek Yakınlığı Nasıl Tehdit Ediyor?

Dijital çağda ilişkiler artarken gerçek yakınlık azalıyor. Klinik Psikolog Yasemin Yalçın, tek taraflı (parasosyal) bağların güvenli görünmesine rağmen duygusal boşluk, yalnızlık ve psikosomatik belirtilere yol açtığını söylüyor.

Günümüzde sosyal medya, yapay zeka ve ekranlar üzerinden kurulan ilişkilerin hızla artmasına rağmen, gerçek yakınlık ve derin bağların giderek azaldığına dikkat çekiliyor.

Klinik Psikolog Yasemin Yalçın, dijital dünyanın sunduğu tek taraflı (parasosyal) ilişkilerin güvenli ve kontrol edilebilir yapısı nedeniyle tercih edildiğini, ancak uzun vadede duygusal boşluk, yalnızlık ve hatta psikosomatik belirtiler gibi ciddi sonuçlar doğurabildiğini belirtiyor.

PARASOSYAL İLİŞKİLER NEDEN BU KADAR ÇEKİCİ?

Klinik Psikolog Yasemin Yalçın, sosyal medya fenomenleri, ünlü isimler ya da yapay zeka sohbet botlarıyla kurulan bağların “parasosyal ilişki” olarak tanımlandığını söylüyor. Bu ilişkilerde reddedilme riski neredeyse sıfır, çaba minimum ve kontrol tamamen bireyin elinde. Yalçın, “İnsanlar incinmemek, hayal kırıklığı yaşamamak ve belirsizliğe tahammül etmemek için bu güvenli alana yöneliyor” diyor.

GERÇEK İLİŞKİLERİN YERİNE GEÇEMİYOR

Ancak uzmanlara göre insan sinir sistemi, yalnızca karşılıklı temas, göz göze gelme, ses tonu ve duygusal karşılıkla düzenleniyor. Yalçın, “Yapay zeka ne kadar nazik ve her zaman müsait olsa da, canlı bir insan sinir sistemiyle aynı etkiyi yaratamıyor. Gerçek bağlar temas, duygusal karşılık ve birlikte duygusal regülasyon gerektirir” açıklamasında bulunuyor.

KONFOR ALANI DARALIYOR, İÇSEL BOŞLUK BÜYÜYOR

Uzun süre gerçek ilişkilerden uzak kalan kişilerde zamanla şu belirtiler ortaya çıkabiliyor:

• Hayata karşı isteksizlik ve motivasyon kaybı

• Karar vermekte zorlanma, erteleme eğilimi

• Çelişkili hisler: Bağlılık hissederken aynı anda yoğun yalnızlık

• Küçük hayal kırıklıklarına bile tahammülsüzlük

• Gerçek ilişki kurmayı yorucu ve riskli görme

Yalçın, bu sürecin kişiyi farkında olmadan daha dar bir konfor alanına hapsettiğini ve yeni bağ kurma cesaretini azalttığını vurguluyor.

DUYGULAR İFADE EDİLEMEYİNCE BEDEN KONUŞUYOR

Klinik Psikolog Yasemin Yalçın, bastırılan veya yaşanamayan duyguların bedende kendini gösterdiğine dikkat çekiyor. Nedeni açıklanamayan kronik ağrılar, sürekli yorgunluk, sindirim sorunları, kas gerginlikleri, çarpıntı ve nefes darlığı gibi psikosomatik belirtiler bu dönemde sıkça artıyor.

İNSAN TEMAS EDEREK VE KARŞILIK BULAK VAR OLUR

Yalçın sözlerini şöyle tamamlıyor:

“Yapay bağlar kısa süreli rahatlama sağlayabilir; ancak kalıcı psikolojik denge, duygusal iyi oluş ve bedensel sağlık ancak gerçek, karşılıklı ve canlı ilişkilerle mümkün olur. Yakınlık kurmak romantik bir tercih değil, temel bir biyolojik ve psikolojik ihtiyaçtır.”

Uzmanlar, dijital çağda sağlıklı bağlar kurabilmek için ekran süresini bilinçli sınırlamanın, yüz yüze iletişimi artırmanın ve duyguları ifade etmeye alan açmanın önemini vurguluyor.

Siyasetcafe.com