Vatandaşlıktan Çıkma Ve Çıkarılma Aynı Şey Midir?

Türk vatandaşlığından çıkma ve vatandaşlıktan çıkarılma, sıkça karıştırılan ancak hukuki olarak tamamen farklı iki süreçtir.

Türk vatandaşlığından çıkma, bireyin kendi iradesiyle başlattığı gönüllü bir işlemken; vatandaşlıktan çıkarılma, devletin egemenlik yetkisiyle gerçekleştirdiği zorunlu bir yaptırımdır.

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'na göre bu ayrım net çizgilerle belirlenmiştir.

Özellikle çifte vatandaşlık istemeyen ülkelerin vatandaşlığına geçmek isteyenler için çıkma yolu sık tercih edilirken, devlet aleyhine suçlarda çıkarılma gündeme gelebiliyor.

Avukat Özge Özmen Korkut, bu konudaki açıklamalarında vatandaşlıktan çıkmanın vatansızlığı önleme amacıyla sıkı şartlara bağlandığını vurguluyor.

VATANDAŞLIKTAN ÇIKMA ŞARTLARI NELER?

5901 sayılı Kanun'un 25. maddesine göre, Türk vatandaşlığından çıkmak isteyen kişiler şu şartları taşımalıdır:

Ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak.

Yabancı bir devletin vatandaşlığını kazanmış olmak veya kazanacağına dair inandırıcı belgeler sunmak.

Herhangi bir suç soruşturması, kovuşturması veya askerlik yükümlülüğü nedeniyle aranmıyor olmak.

Mali veya cezai herhangi bir tahdit bulunmamak.

Bu şartlar sağlanırsa İçişleri Bakanlığı çıkma izni veya çıkma belgesi verebilir. Amaç, uluslararası sözleşmelere uygun olarak kimsenin vatansız kalmamasıdır. Devlet, talebi kabul etmek zorunda değildir; başvuru reddedilebilir.

VATANDAŞLIKTAN ÇIKMA SONRASI YENİDEN VATANDAŞLIK ALINABİLİR Mİ?

Evet, çıkma izniyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişiler, daha sonra talepte bulunarak yeniden Türk vatandaşlığı kazanabilir. Kanun, bu hakkı geniş tutar ve genellikle millî güvenlik engeli yoksa yeniden alınma mümkündür. Bu nedenle, çifte vatandaşlığı kabul etmeyen ülkelerin (örneğin bazı Avrupa veya Asya ülkeleri) vatandaşlığına geçenler, Türk vatandaşlığından çıkmayı tercih edebiliyor. Çıkma sonrası mavi kart sahibi olunması, birçok sosyal ve ekonomik hakkı korur.

VATANDAŞLIKTAN ÇIKARILMA HANGİ DURUMLARDA OLUR?

Vatandaşlıktan çıkarılma (Madde 29), tamamen devlet iradesine bağlıdır ve kişinin rızası aranmaz.

Genellikle şu hallerde uygulanır:

Devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar (TCK 302-315 maddeleri kapsamındaki eylemler)

Yabancı devlet hizmetinde Türkiye'nin menfaatlerine aykırı faaliyetler

Savaş halindeki devletle işbirliği veya izinsiz yabancı devlet hizmeti

Bu kişiler hakkında yurda dönme çağrısına rağmen dönmemeleri halinde Cumhurbaşkanı kararıyla vatandaşlık kaybettirilebilir. Geri dönüş oldukça istisnaidir ve yine yüksek seviyede devlet onayı gerektirir.

Bu yol, genellikle "geri dönüşsüz" olarak nitelendirilir. Avukat Özge Özmen Korkut'un belirttiği gibi, çıkma gönüllü ve şartlı bir tercihken, çıkarılma devletin güvenlik önceliğiyle aldığı ağır bir karardır.

Siyasetcafe.com