Yargıtay’dan Çıraklık Dönemi Kararı: Emekliliğe Sayılmayacak

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, çıraklık döneminde yapılan üretime dayalı çalışmaların uzun vadeli sigorta prim günlerine eklenemeyeceğine hükmetti.

İlk derece mahkemesinin emekliliğe sayılması yönündeki kararını bozan Yargıtay, 1987-1989 yılları arasında Makine Kimya Endüstrisi’nde (MKE) çırak olarak çalışan kişinin talebini reddetti.

ÇIRAKLIK SÜRESİ NEDEN EMEKLİLİĞE SAYILMIYOR?

506 sayılı eski Sosyal Sigortalar Kanunu’na göre çıraklık dönemi, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları kapsamında değerlendirilmiyor.

Yargıtay kararında, çıraklık ilişkisinin temel amacının meslek öğretimi olduğu, üretime yönelik çalışmaların ise öğrenimin doğal bir parçası sayıldığı vurgulandı.

Mahkeme, davacının o dönemde üretime bilfiil katıldığını ve mesleki eğitimin arka planda kaldığını gerekçe göstererek talebi kabul etmişti. Bölge Adliye Mahkemesi de bu kararı onamıştı.

Ancak Yargıtay, çıraklık sözleşmesinin niteliğini mercek altına aldı ve hizmet akdinin varlığından söz edilemeyeceğini belirtti.

KARARIN DAYANAĞI VE ÖNEMİ

Yargıtay kararında sosyal güvenlik hakkının anayasal bir hak olduğu hatırlatılarak, sigortalılık tespiti davalarının büyük özenle yürütülmesi gerektiği ifade edildi.

Çırakların sigortalı sayılmamasının nedeni, yaptıkları işlerin “tatbiki mahiyetteki öğrenim” kapsamında kalması olarak gösterildi.

Bu işler, sigortalı işçilerin yaptığı işlere benzese bile öğrenim çevresi içinde kabul ediliyor.

Bu hüküm, özellikle 1980’li ve 1990’lı yıllarda çıraklık yapan binlerce kişinin emeklilik hesaplarını doğrudan etkileyebilir. Benzer hizmet tespiti davalarında emsal teşkil etmesi bekleniyor.

ÇIRAKLIKTA ÇALIŞMA İLİŞKİSİ NASIL DEĞERLENDİRİLİR?

Kararda şu kritik ayrıma dikkat çekildi:

Esas amaç meslek ve sanat öğretimi ise çıraklık ilişkisi geçerlidir.
Üretim ön planda, eğitim arka planda ise çıraklık ilişkisinden söz edilemez.

Ancak Yargıtay, somut olayda davacının durumunun çıraklık niteliğinde olduğuna ve bu sürenin uzun vadeli sigorta kollarına tabi zorunlu sigortalılık olarak kabul edilemeyeceğine karar verdi.

BU KARAR EMEKLİLİĞİNİZİ ETKİLER Mİ?

1980’ler ve 1990’larda çıraklık veya staj yapanlar, bu sürelerin SGK prim günlerine sayılıp sayılmadığını merak ediyor.

Yargıtay’ın son kararı, çıraklık dönemlerinin genellikle emekliliğe eklenemeyeceğini bir kez daha netleştirdi.

Kişisel durumunuz için SGK’ya başvurarak veya uzman bir avukata danışarak hizmet tespit davası açma hakkınızı değerlendirebilirsiniz.

Siyasetcafe.com